Het is een interessant najaar voor de Nederlandse politieke verhoudingen. Vanzelfsprekendheden brokkelen af, nieuwe verhoudingen tekenen zich af. Iedereen houdt zich nog in. Vooralsnog lijken politieke voorlieden de overeenkomsten te zoeken, naar het midden te kruipen. Naar binnen te kruipen ook.
Ik was blij met een artikel in de Volkskrant over arbeidsmigratie en vergrijzing. Daarin werden de Nederlandse en Europese demografische ontwikkelingen – vergrijzing en krimp van de beroepsbevolking – in verband gebracht met de wereld om ons heen en de migratiebewegingen in de wereld. Feiten uit het artikel: in 1960 bestond 22 procent van de wereldbevolking uit Europeanen, nu is dat 9 procent. In 2050 zal 40 procent van de Europeanen ouder dan 65 zijn. Steeds minder mensen zullen kunnen werken voor de pensioenen van de ouderen, om over de noodzakelijke zorg maar te zwijgen.
Eind dit jaar komt de Staatscommissie Demografische ontwikkelingen 2050 met haar advies. Ik hoop en verwacht een levendige politieke en maatschappelijke discussie naar aanleiding van het rapport. “Migratie is de nieuwe revolutie”, volgens de in de Volkskrant aangehaalde Bulgaarse politicoloog Ivan Krastev, die verwijst naar de eeuwenoude werkelijkheid van ontevreden jonge mannen als aanstichters van onrust een rebellie.
Punt is dat de migratiediscussie in Europa naar binnen gekeerd is. De Tunesië-deal, met de vrolijke Mark Rutte en Giorgia Meloni op het bordes, terwijl migranten van buiten de Maghreb crepeerden in de woestijn, was daar het schrijnendste voorbeeld van. De aandacht wordt gericht op de ‘slechte’ mensenhandelaren en op het verleggen van de grenscontroles naar buiten de EU, naar plekken waar we niet bijna dagelijks hoeven te zien hoe mensen verdrinken of uitdrogen.
De kersverse lijsttrekker van GroenLinks-PvdA, Frans Timmermans, zei op de eerste bijeenkomst na zijn verkiezing niet weg te lopen voor een streng asielbeleid, als ware dat een proeve van bekwaamheid voor het politieke midden. Dat mag zo zijn, maar de internationalist in hem weet natuurlijk dat dat niet kan zonder de erkenning van die werkelijkheid buiten onze grenzen.
Ik wil een wereldwijde migratieconferentie, zoals we klimaatconferenties kennen. Met harde doelen. Met miljarden die uitgegeven kunnen worden aan onderwijs. Dan kunnen opgeleide mensen uit andere delen van de wereld ons, arme Europeanen, helpen. Is dat voorstelbaar? Voor mij wel, maar ja, ik ben dan ook niet van het midden.
